Một số biện pháp rèn luyện kỳ năng tự học học phần Phương pháp Khám phá khoa học về Môi trường xung quanh cho sinh viên ngành Giáo dục Mầm non

1. Đặt vấn đề

Tự học là hình thức học tập không thể thiếu của sinh viên. Hiện nay do yêu cầu đổi mới về nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo và giáo dục ở các trường cao đẳng, đại học đòi hỏi sinh viên phải tự học để tồn tại, tự khẳng định mình và phát triển một cách bền vững. Vì vậy, để sinh viên có được kĩ năng tự học, giáo viên cần phải có sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và sinh viên phải tự học là chính, phải lấy tự học làm nòng cốt.

Tuy nhiên, trong thực tế kĩ năng tự học của sinh viên ngành mầm non- Phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Lào cai còn một số hạn chế như: Sinh viên chưa biết cách tự xây dựng kế hoạch học tập, chưa xác định rõ cho mình mục đích, động cơ, hứng thú trong học tập; lúng túng trong việc xác định phương pháp học tập phù hợp cho mình… nên phần lớn sinh viên còn nhiều thời gian nhàn rỗi, khả năng tự học của sinh viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy. Trước thực tế trên, việc rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên ngành mầm non là vấn đề cần quan tâm trong nhà trường.

2. Nội dung

2.1. Vai trò của kỹ năng tự học đối với sinh viên

Kỹ năng tự học giúp người học hiểu sâu, mở rộng, củng cố và ghi nhớ bài học một cách vững chắc nhờ vào khả năng tự phân tích, tổng hợp tài liệu, từ đó có khả năng vận dụng các tri thức đã học vào việc giải quyết những nhiệm vụ học tập mới. Đồng thời, kỹ năng tự học giúp người học hình thành được tính tích cực, độc lập tự giác trong học tập cũng như nề nếp làm việc một cách khoa học. Đặc biệt, đối với sinh viên các trường đại học, việc tự học là một hoạt động không thể thiếu và giữ vai trò trọng yếu trong quá trình học tập của họ. Khi phát huy tốt vấn đề tự học, yếu tố đó quyết định sự phát triển các phẩm chất, nhân cách và chất lượng học tập của SV. Tự học rèn luyện cho SV thói quen độc lập suy nghĩ, độc lập giải quyết vấn đề khó khăn trong nghề nghiệp, trong cuộc sống, giúp cho họ tự tin hơn trong việc lựa chọn cuộc sống cho mình. 

C:\Users\TGDD\Desktop\2 (24).jpg

2.2. Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng tự học học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh cho sinh viên ngành mầm non- Phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Lào Cai.

Từ vai trò ý nghĩa của tự học nói chung và tự học học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh nói riêng trong chương trình đào tạo giáo viên mầm non, chúng tôi đề xuất một số biện pháp cụ thể để hướng dẫn sinh viên ngành mầm non rèn luyện kỹ năng tự học học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh như sau:

Thứ nhất: Giúp sinh viên nhận thức được tầm quan trọng của việc tự học

Một trong những phẩm chất quan trọng của mỗi cá nhân là tính tích cực, sự chủ động sáng tạo trong mọi hoàn cảnh. Và một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục là hình thành phẩm chất đó cho người học. Bởi từ đó nền giáo dục mới mong đào tạo ra những lớp người năng động, sáng tạo, thích ứng với mọi thị trường lao động, góp phần phát triển cộng đồng. Có thể nói tự học là một điều kiện, kết quả của sự phát triển nhân cách thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại. Tự học là những biểu hiện, sự gắng sức cao về nhiều mặt của từng cá nhân người học trong quá trình nhận thức thông qua sự hưng phấn tích cực. Mà hưng phấn chính là tiền đề cho mọi hứng thú trong học tập. Có hứng thú người học mới có được sự tự giác say mê tìm tòi nghiên cứu khám phá. Hứng thú là động lực dẫn tới tự giác. Tính tích cực của con người chỉ được hình thành trên cơ sở sự phối hợp ngẫu nhiên giữa hứng thú với tự giác. Nó bảo đảm cho sự định hình tính độc lập trong học tập.

Thứ hai: Hướng dẫn sinh viên phương pháp học tập học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh.

Hướng dẫn sinh viên phát triển các kỹ năng tự học hiệu quả môn học: Kỹ năng xác định mục tiêu môn học, kỹ năng nghiên cứu tài liệu học tập, kỹ năng khai thác thông tin, kỹ năng nghe giảng, ghi chép bài trên lớp, kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá…

Thứ ba:  Hướng dẫn sinh viên lập kế hoạch học tập học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh

Sau khi xác định được mục tiêu cụ thể của môn học, từng nội dung trong chương trình. Giảng viên hướng dẫn sinh viên lập kế hoạch, dựa trên các tiêu chí sau:

Nội dung:  Mục đích, yêu cầu/ Nội dung/Kế hoạch cụ thể.

Hình thức và biện pháp thực hiện.

Thời gian thực hiện.

Điều kiện để thực hiện.

Thứ tư: Hỗ trợ sinh viên trong quá trình rèn luyện kĩ năng tự học học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh.

Hỗ trợ sinh viên trong hoạt động thực hành để sinh viên rèn luyện các kĩ năng trong đó có kĩ năng tự học.

Khuyến khích sinh viên tự rèn kĩ năng nghề vào thời gian ngoài giờ học chính khóa, nếu gặp khó khăn trong quá trình tự học thì trao đổi ngay với giảng viên để được hỗ trợ kịp thời. 

Khuyến khích sinh viên chủ động đi thực tế ở trường mầm non để quan sát cách tổ chức hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh của giáo viên cũng như tập giảng trên đối tượng trẻ.

Khuyến khích sinh viên báo cáo nội dung tự học của mình qua video thực hành bài học và gửi cho giảng viên để xin ý kiến nhận xét. Từ đó tự rút ra những bài học kinh nghiệm, khắc phục những mặt còn hạn chế.

Khuyến khích sinh viên tự làm đồ dùng học phục vụ học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh.

Giao các bài tập lớn, bài tập tại lớp, bài tập ở nhà để sinh viên thực hiện. 

Tư vấn khuyến khích sinh viên tham gia các chuyên đề ngoại khóa, thi nghiệp vụ sư phạm có sự lựa chọn nội dung mang tính chuyên môn cao giúp sinh viên hiểu biết về ngành, nghề sư phạm, về vai trò, yêu cầu của giáo dục mầm non, về những phẩm chất và năng lực người giáo viên mầm non cần có để tạo điều kiện cho sinh viên vận dụng kiến thức tiếp thu được trên lớp và những kiến thức thực hành vào giải quyết những vấn đề có liên quan.

Thứ năm: Thực hiện công bằng trong kiểm tra, đánh giá kết quả học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh.

Cần thực hiện đa dạng hóa trong kiểm tra, đánh giá kết quả tự học của sinh viên. Kết hợp phương pháp đánh giá truyền thống với phương pháp đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực. Trong đó chú trọng các phương pháp đánh giá đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo và tiếp cận thực tế của sinh viên như: kết quả trao đổi, thảo luận giữa giảng viên và sinh viên trong giờ học, bài kiểm tra, tiểu luận, qua chất lượng thực hành, tập giảng… Việc đánh giá kết quả TH phải tiến hành toàn diện trên các mặt và bảo đảm tính công bằng, công khai, minh bạch. Đặc biệt cần có sự ghi nhận thiết thực vào kết quả rèn luyện và thành tích học tập của SV.

3. Kết luận

Việc tự học sẽ giúp sinh viên vượt qua những khó khăn, phức tạp ban đầu trong học tập học phần Phương pháp khám phá khoa học về môi trường xung quanh, góp phần hình thành các kĩ năng, kĩ xảo tự nhận thức, tự chiếm lĩnh tri thức; đồng thời phát triển các năng lực về nghề, giúp các em có thể tự tin, mạnh dạn, chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập; biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, đáp ứng với đòi hỏi ngày càng cao của mục tiêu đào tạo giáo viên mầm non hiện nay.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Đại học Hà Nội (2009), Kỷ yếu Hội nghị Khoa học “Đổi mới phương pháp giảng dạy Đại học”, Hà Nội.

2. Nguyễn Thị Thu Huyền (2016), Vai trò của kỹ năng tự học (ngoài lớp học), Tạp chí Khoa học ĐHSP TPHCM.

3. Lê Khánh Bằng (1999), “Góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình tự học theo quan điểm giáo dục hiện đại”, Kỷ yếu hội thảo khoa học.

4. Trần Thị Minh Hằng (2011), Tự học và yếu tố tâm lí cơ bản trong tự học của sinh
viên sư phạm, Nxb Giáo dục.

5. Đặng Vũ Hoạt, Hà Thị Đức (2009), Lí luận dạy học đại học, Nxb Đại học Sư phạm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *