Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi gây ra, có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp. Bệnh đặc biệt dễ bùng phát trong môi trường tập trung đông người như giảng đường, ký túc xá, khu sinh hoạt chung của sinh viên.
Trước diễn biến phức tạp của bệnh sởi trong thời gian gần đây, nhằm chủ động phòng ngừa dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cho sinh viên, cán bộ, giảng viên; đảm bảo môi trường học tập, giảng dạy an toàn, ổn định, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã triển khai công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe về phòng, chống bệnh sởi tới toàn thể sinh viên và cán bộ, giảng viên trong toàn Phân hiệu.
1. BỆNH SỞI LÀ GÌ?
– Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi gây ra.
– Bệnh lây lan rất nhanh trong cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ và người chưa tiêm vắc xin.
– Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nặng và nguy hiểm đến tính mạng.
2. ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN
Sởi lây từ người sang người chủ yếu qua:
– Hít phải giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nới chuyện.
– Tiếp xúc trực tiếp với chất tiết đường hô hấp của người bệnh.
☞Bệnh rất dễ bùng phát thành dịch nếu tỷ lệ tiêm chủng trong cộng đồng không đạt mức an toàn.
3. TRIỆU CHỨNG BỆNH SỞI
a. Giai đoạn khởi phát (giai đoạn viêm long): 2-4 ngày
+ Người bệnh sốt cao
+ Viêm long đường hô hấp trên và viêm kết mạc
+ Đôi khi có viêm thanh quản cấp, có thể thấy hạt Koplik là các hạt nhỏ có kích thước 0,5-1 mm màu trắng/xám có quầng ban đỏ nổi gồ lên trên bề mặt niêm mạc má (phía trong miệng, ngang răng hàm trên).
b. Giai đoạn toàn phát: Kéo dài 2-5 ngày.
+ Thường sau khi sốt cao 3-4 ngày người bệnh bắt đầu phát ban, ban hồng dát sẩn, khi căng da thì ban biến mất, xuất hiện từ sau tai, sau gáy, trán, mặt, cổ dần lan đến thân mình và tứ chi, cả ở lòng bàn tay và gan bàn chân.
+ Khi ban mọc hết toàn thân thì thân nhiệt giảm dần.
c. Giai đoạn hồi phục:
+ Ban nhạt màu dần rồi sang màu xám, bong vảy phấn sẫm màu, để lại vết thâm vằn da hổ và biến mất theo thứ tự như khi xuất hiện.
+ Nếu không xuất hiện biến chứng thì bệnh tự khỏi.
+ Có thể có ho kéo dài 1-2 tuần sau khi hết ban.
Dấu hiệu mắc bệnh sởi: cơ thể nổi các nốt ban đỏ, sốt….
* Thể không điển hình
– Có thể sốt nhẹ thoáng qua, viêm long nhẹ và phát ban ít, toàn trạng tốt.
– Có thể sốt cao liên tục, phát ban không điển hình, phù nề tứ chi, đau mỏi toàn thân, thường có viêm phổi nặng kèm theo.
4. BIẾN CHỨNG
Bệnh sởi nặng hoặc các biến chứng của sởi có thể gây ra do vi rút sởi, do bội nhiễm sau sởi thường xảy ra ở: trẻ suy dinh dưỡng, đặc biệt trẻ thiếu vitamin A, trẻ bị suy giảm miễn dịch do HIV hoặc các bệnh khác, phụ nữ có thai. Hầu hết trẻ bị sởi tử vong do các biến chứng.
– Do vi rút sởi: viêm phổi kẽ thâm nhiễm tế bào khổng lồ, viêm thanh khí phế quản, viêm cơ tim, viêm não, màng não cấp tính.
– Do bội nhiễm: Viêm phổi, viêm tai giữa, viêm dạ dày ruột…
– Do điều kiện dinh dưỡng và chăm sóc kém: viêm loét hoại tử hàm mặt (cam tẩu mã), viêm loét giác mạc gây mù lòa, suy dinh dưỡng…
Các biến chứng khác:
– Lao tiến triển.
– Tiêu chảy.
– Phụ nữ mang thai: bị sởi có thể bị sảy thai, thai chết lưu, đẻ non hoặc trẻ bị nhẹ cân, hoặc thai nhiễm sởi tiên phát.
5. BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG BỆNH SỞI DÀNH CHO SINH VIÊN
5.1. Tiêm vắc xin phòng bệnh sởi
Tiêm vắc xin phòng sởi là chủ động phòng – chống bệnh sởi
– Thực hiện tiêm chủng 2 mũi vắc xin cho trẻ em trong độ tuổi tiêm chủng theo quy định của Dự án tiêm chủng mở rộng quốc gia (mũi đầu tiên bắt buộc tiêm lúc 9 tháng tuổi)
– Tiêm vắc xin phòng sởi cho các đối tượng khác theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
– Tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh sởi.
5.2. Giữ gìn vệ sinh cá nhân
– Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, phòng học, hội trường.
– Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
– Che miệng khi ho, hắt hơi; không khạc nhổ bừa bãi.
– Không dùng chung đồ dùng cá nhân.
5.3. Giữ gìn vệ sinh môi trường học tập
– Giữ phòng học, ký túc xá sạch sẽ, thông thoáng, đủ ánh sáng.
– Thu gom và bỏ rác đúng nơi quy định.
– Phối hợp với nhà trường trong công tác vệ sinh, khử khuẩn định kỳ.
6. XỬ LÝ KHI NGHI NGỜ MẮC BỆNH SỞI
Khi có nghi ngờ mắc bệnh sởi sinh viên cần:
– Chủ động tự cách ly tạm thời, hạn chế tiếp xúc với người khác.
– Báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm, nhân viên y tế của nhà trường.
– Đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời.
– Thực hiện nghiêm hướng dẫn của cơ quan y tế và nhà trường.
7. TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN
– Nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
– Chấp hành nghiêm các quy định, hướng dẫn phòng, chống dịch của nhà trường.
– Chủ động tìm hiểu thông tin chính thống về bệnh sởi, không chia sẻ thông tin sai lệch.
– Tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, tuyên truyền phòng, chống bệnh sởi do nhà trường tổ chức.
8. THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
– “ Chủ động tiêm vắc xin – Biện pháp hiệu quả phòng, chống bệnh sởi.”
– “ Phát hiện sớm – Cách ly kịp thời – Chung tay đẩy lùi bệnh sởi.”
– “ Giữ gìn vệ sinh cá nhân để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.”
– “ Vì môi trường học đường an toàn – Sinh viên hãy nghiêm túc phòng chống bệnh sởi.”
Phòng, chống bệnh sởi là trách nhiệm chung của toàn thể cán bộ, giảng viên và sinh viên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai. Sự chủ động của mỗi cá nhân sẽ góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn dịch bệnh, xây dựng môi trường học tập và làm việc an toàn, lành mạnh.
Bài viết: Mai Hương – Phòng Công tác Học sinh – Sinh viên.
