Trong khuôn khổ của kế hoạch hợp tác giữa Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai, Trung tâm Nâng cao năng lực Tổ chức sáng kiến nâng cao năng lực cộng đồng khu vực Đông Nam Á (SEARICE- Philippines) và Trung tâm hỗ trợ cộng đồng và Phát triển nông thôn (Trung tâm ICERD Hà Nội) về việc xây dựng “Mô hình thí điểm về tăng cường khả năng phục hồi của nông dân sản xuất nhỏ miền núi phía Bắc và tính bền vững của hệ thống lương thực bằng cách áp dụng các nguyên tắc Nông nghiệp sinh thái”. Mô hình này nhằm hỗ trợ tỉnh Lào Cai thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Quyết định số 150/QĐ-TTg ban hành ngày 28/01/2022 phê duyệt “Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050” chỉ đạo ngành nông nghiệp “Xây dựng các chương trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) và sử dụng sinh vật có ích trên cây trồng chủ lực nhằm bảo vệ sản xuất, kiểm soát mức độ suy thoái đất, bảo vệ sức khỏe đất, sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái”.
Trong ngày 4,5/4/2024, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị đánh giá “Mô hình Phát triển hệ thống lương thực bền vững dựa trên nguyên tắc Nông nghiệp sinh thái” nhằm chia sẻ về kết quả thực hiện, những bài học kinh nghiệm và đề xuất hướng phát triển.
Quang cảnh Hội nghị
Tham dự hội nghị, về phía khách mời có ông Lê Tân Phong – Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, tỉnh Lào Cai; Ông Bùi Mạnh Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nộng nghiệp – tỉnh Lào Cai; đại diện lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Bảo Yên, huyện Bắc Hà – tỉnh Lào Cai; đại diện lãnh đạo UBND xã, Cán bộ chuyên môn liên quan của các xã , thôn/bản thuộc xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên; Xã Tả Van Chư, xã Lùng Phình và xã Na Hối, huyện Bắc Hà và đại diện một số hộ nông dân tiêu biểu tham gia trực tiếp vào mô hình.
Về phía đơn vị tổ chức có TS. Vũ Thị Bình – Phó Giám đốc Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai, cùng đại diện lãnh đạo Phòng Đào tạo-NCKH&HTQT, Khoa Nông – Lâm và Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao KHCN; Ông Ngô Tiến Dũng – Giám đốc Trung tâm ICERD Hà Nội cùng các thành viên.
Về phía đơn vị tài trợ có Bà Nori – Giám đốc tổ chức SEARICE – Philippines
Đại diện các thôn trình bày kết quả mô hình
Mô hình Phát triển hệ thống lương thực bền vững dựa trên nguyên tắc Nông nghiệp sinh thái, thực hiện tại 4 xã của tỉnh Lào Cai, gồm xã Na Hối, Lùng Phình và Tả Văn Chư của huyện Bắc Hà, xã Nghĩa Đô của huyện Bảo Yên. Thực hiện mô hình giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng cho nông dân về ứng dụng các nguyên tắc của Nông nghiệp sinh thái để phát triển nông nghiệp bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Kết quả: Đã tổ chức 02 khoá đào tạo Tot cho giảng viên của Phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Lào Cai, cán bộ chuyên môn liên quan của Trung tâm DVNN, Trung tâm GDTX, Lãnh đạo và cán bộTrung tâm học tập công đồng 4 xã, với tổng số 60 lượt; Tập huấn 6 chuyên đề chính trong cho nông dân, với tổng số hơn 120 học viên, bao gồm:
– Chuyên đề 1: liên quan đến nâng cao hiểu biến và thực hành bảo tồn tại cộng đồng nguồn giống cây trồng, vật nuôi bản địa có sức chống chịu tốt với biến đổi khí hậu và dịch bệnh
Chuyên đề 2: tập trung nâng cao nhận thức của nông dân về vai trò của đất, vai trò của các sinh vật đất, tác hại của việc lạm dụng phân bón hóa học đối với sinh vật có lợi sống trong đất. Các biện phap cải thiện sức khỏe và dinh dưỡng của đất, trong đó có biện pháp sản xuất phân hữu cơ sử dụng nhằm giảm thiểu sử dụng phân hóa học.
– Chuyên đề 3: giúp nông dân có khả năng quy hoạch sản xuất của gia đình và thôn bản như: Đảm bảo đa dạng hóa, hỗ trợ áp dụng các mô hình canh tác như luân canh, xen canh, trồng nhiều tầng, nông lâm kết hợp, trồng trọt kết hợp với chăn nuôi… nhằm thúc đẩy mối quan hệ dinh dưỡng và tăng cường các dịch vụ sinh thái của các hệ thống canh tác.
– Chuyên đề 4: liên quan đến các giải pháp thúc đẩy cân bằng sinh thái để ngăn ngừa bùng phát của dịch hại, chăm sóc sức khỏe cây trồng để tăng khả năng chống chịu đối với dịch hại và những biến đổi của thời tiết theo hướng bất lợi cho cây. Cách nhận biết các sinh vật gây hại chính có nguồn gốc trong đất và trên cây, và các sinh vật có lợi tiêu diệt sinh vật có hại, từ có biết cách quản lý chúng bằng giải pháp sinh thái.
Chuyên đề 5: đề cập đến các giải pháp bảo tồn và quản lý nước bền vững đặc biệt là nguồn nước tự nhiên (thu và lưu trữ nước mưa, giải pháp làm giảm sự bốc hơi ).
Chuyên đề 6: tập trung nâng cao nhận thức về thuốc BVTV, hướng dẫn thực hành các các giải pháp giảm thiểu mối nguy do thuốc BVTV, áp dụng “Nguyên tắc 4 đúng”. Kỹ thuật tự chế thuốc thảo mộc để phòng trừ sâu thay cho thuốc hóa học.
Hướng dẫn các hộ gia đình làm thuốc trừ sâu thảo mộc sử dụng trong gia đình
Sau hai ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, đầy sáng tạo và tinh thần trách nhiệm cao, hội nghị đánh giá “Mô hình Phát triển hệ thống lương thực bền vững dựa trên nguyên tắc Nông nghiệp sinh thái” đã hoàn thành nội dung, chương trình đã đề ra. Tại hội nghị này, các đại biểu đã tập trung thảo luận, trình bày các kết quả đạt được, những bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình thực hiện mô hình, và đề xuất hướng mở rộng ứng dụng kết quả của mô hình vào canh tác nông nghiệp trong tương lai. Hội nghị cũng đã được nghe nhiều các ý kiến chia sẻ quý báu của các đồng chí đại biểu đại diện cơ quan chuyên môn liên quan của tỉnh, huyện và đại diện chính quyền địa phương.
Hội nghị khẳng định nền Nông nghiệp sinh thái có vai trò hết sức thiết trong bối cảnh hiện nay, cần được nhân rộng hơn nữa. Mô hình mang ý nghĩa nhân văn và hữu ích đối với thực tiễn phát triển ngành nông nghiệp tại hai huyện Bảo Yên và Bắc Hà nói riêng, cũng như trên địa bàn của tỉnh Lào Cai nói chung./.
Tin, ảnh: Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao KHCN
