HSK là viết tắt của Kỳ thi trình độ tiếng Hán (汉语水平考试Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì. Đây là kỳ thi dùng để đánh giá năng lực sử dụng tiếng Hán (tiếng Trung Quốc) dành cho người không sử dụng tiếng Trung là tiếng mẹ đẻ.
Giai đoạn 1.0. Từ năm 1984, để đáp ứng nhu cầu học và kiểm tra trình độ tiếng Hán của sinh viên nước ngoài tại Trung Quốc, kỳ thi HSK bắt đầu được Uỷ ban Giáo dục nhà nước Trung Quốc (nay là Bộ Giáo dục Trung Quốc) khởi xướng nghiên cứu tại Học viện ngôn ngữ Bắc Kinh (nay là Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh). Sau 6 năm nghiên cứu và thử nghiệm, năm 1990, kỳ thi HSK chính thức được ra mắt tại Trung Quốc, sau đó được triển khai ở ngoài lãnh thổ Trung Quốc vào năm 1991. Năm 1992, HSK được quy định là kỳ thi tiêu chuẩn để kiểm tra trình độ tiếng Trung Quốc của những người sử dụng tiếng Trung Quốc không phải tiếng mẹ đẻ. Thời kỳ đầu khi mới được triển khai, kỳ thi HSK được xây dựng ở 3 trình độ với 11 cấp. Trong đó trình độ sơ cấp từ HSK 1 – HSK 3, trình độ trung cấp từ HSK 4 – HSK 8, trình độ cao cấp từ HSK 9 – HSK 11.
Giai đoạn 2.0. Từ năm 2004, để hoàn thiện hơn việc dạy, học và thi tiếng Hán, kỳ thi HSK tiếp tục được nghiên cứu, cải cách. Đến năm 2009, kỳ thi HSK mới đã được đưa ra và có sự cải cách đáng kể. Kỳ thi HSK mới này đã điều chỉnh từ 11 cấp thi xuống còn 6 cấp thi. Ở giai đoạn này, quy mô tổ chức kỳ thi HSK phát triển mạnh. Theo thống kê của Hanban – cơ quan quản lý kỳ thi HSK của Bộ Giáo dục Trung Quốc, năm 2013, có 40 điểm thi HSK tại 27 thành phố với của Trung Quốc và 55 điểm thi tại 24 quốc gia khác thuộc châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương. Năm 2017, trên toàn thế giới đã có 860 điểm thi năng lực tiếng Hán, trong đó có 530 điểm thi ở 112 quốc gia ngoài Trung Quốc.
Giai đoạn 3.0. Hiện nay, với sự phát triển của ngành đào tạo tiếng Hán ở khắp nơi trên thế giới, đòi hỏi chương trình giảng dạy và thi trình độ tiếng Hán ngày càng phải hoàn thiện hơn, phù hợp với xu thế và tương ứng với khung tham chiếu ngôn ngữ Châu Âu, chính vì vậy đòi hỏi kỳ thi HSK phải thay đổi cho phù hợp. Xuất phát từ yêu cầu này, cơ quan quản lý kỳ thi HSK đã tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh kỳ thi. Theo đó, HSK sẽ được chia thành 3 trình độ với 9 cấp, trong đó trình độ sơ cấp từ HSK 1 – HSK 3, trình độ trung cấp từ HSK 4 – HSK 6, trình độ cao cấp từ HSK 7 –HSK 9. Dự kiến nội dung HSK 1-6 vẫn giữ nguyên trong thời gian tới, HSK 7 – HSK 9 sẽ được thực hiện từ tháng 3/2022.
Tại Việt Nam, kỳ thi HSK cũng đã được cho phép tổ chức ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Thái Nguyên. Tại Hà Nội, thí sinh có hai điểm thi tại Viện Khổng Tử – Đại học Hà Nội và điểm thi tại Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội. Các tỉnh thành khác có điểm thi HSK tại Trường Ngoại ngữ – Đại học Thái Nguyên, Đại học Ngoại ngữ Huế và Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.
Có thể nói kỳ thi HSK là một kỳ thi nghiêm túc, công bằng, đánh giá đúng năng lực tiếng Hán của thí sinh. Vì vậy chứng chỉ HSK là căn cứ quan trọng để các trường đại học, cao đẳng ở Trung Quốc xét tuyển du học sinh, cũng là điều kiện để các công ty, tổ chức tuyển dụng nhân sự. Để du học Trung Quốc, tuỳ vào từng chuyên ngành và từng trường mà yêu cầu với chứng chỉ HSK có thể khác nhau nhưng thông thường thì để học đại học cần có chứng chỉ HSK cấp 4, thạc sĩ cấp 5. Ở Việt Nam hiện nay, nhiều trường đại học cũng căn cứ vào chứng chỉ HSK để xét tuyển đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo trong những năm gần đây cũng đã có quy định cho phép những thí sinh tham gia kỳ thi quốc gia nếu có chứng chỉ HSK 3 (HSK 6 bậc) còn trong thời gian hiệu lực được miễn bài thi ngoại ngữ. Với xu hướng học tiếng Hán ngày càng phát triển, kỳ thi HSK chắc chắn sẽ ngày càng được hoàn thiện hơn.
Bài và ảnh: ThS. Nguyễn Thúy Hà
Trung tâm Ngoại ngữ – Tin học
